Lingua adyge

Da Wikipedia, a enciclopedia libre.
Ir á navegación Ir á busca
Adighè
адыгабзэ, adygabze, adəgăbză
Falado en Rusia Rusia
Turquía Turquía
Rexións Bandeira de Adygea.svg Adigea
Altofalantes
Total uns 500.000
Outra información
Escritura Alfabeto cirílico
Rapaz SOV ergativo
Taxonomía
Filoxenia Linguas caucásicas
Linguas do norte do Cáucaso
Linguas do noroeste caucásico
Adighè
Estatuto oficial
Oficial en Bandeira de Adygea.svg Adigea ( Rusia Rusia )
Códigos de clasificación
ISO 639-2 ady
ISO 639-3 ady (EN)
Glottolog adyg1241 ( EN )
Extracto na linguaxe
Declaración Universal dos Dereitos Humanos , art. 1
ЦIыф пстэури шъхьэфитэу, ялъытэныгъэрэ яфэшъуашэхэмрэкIэ зэфэдэу къалъфы. Акъылрэ зэхэшIыкI гъуазэрэ яIэшъы, зыр зым зэкъош зэхашІэ азфагу дэлъэу зэфыщытынхэ фае.
Transliteración
C̣əf pstăwri ŝḥăfităw, jāłətănəġără jāfăŝwašăxăмrăč̣̍ă zăfădăw qałfə. Āqəlră zăxăṣ̂əč̣̍ xwazără jāʾăŝə, zər zəм zăqoš zăxaṣ̂ă azfagw dăłăw zăfəš̍ətənxă faе.
Distribución da lingua adighé en Rusia (2002)

A lingua adyge (адыгабзэ, adygabze , adəgăbză ), tamén coñecida como circasiano occidental , é unha lingua caucásica do noroeste falada en Rusia , na república de Adigea e en Turquía .

Distribución xeográfica

A lingua é falada por varias tribos Adyge .

Segundo Ethnologue, o adighè está estendido sobre todo na república rusa de Adigea, onde están rexistrados 125.000 falantes, e en Turquía, onde o falan 278.000 persoas. A lingua tamén está testemuñada en Xordania , Iraq , Israel , a República de Macedonia e Siria para un total de aproximadamente medio millón de falantes.

Dialectos

Segundo Ethnologue, os dialectos adigè son shapsug (sapsug), xhakuchi, bezhedukh (bzedux, bzhedug, temirgoj, chemgui), abadzex (abadzakh, abadzeg), natuzaj (natukhai) .

Outras fontes listan natukay, shapsegh, Hakuchi , bzehdukh, chemgwi, hatukhay, yegerukay. [1]

Alfabeto

Cirílico Latín IPA
А а a [a]
Б б b [b]
В в v [v]
Г г ɣ [ɣ]
Гу гу g ° [ɡʷ]
Гъ гъ ġ / ǧ [ʁ]
Гъу гъу ġ ° / ǧ ° [ʁʷ]
Д д d [d]
Дж дж ǯ ' [d͡ʒ]
Дз дз ʒ [d͡z]
Дзу дзу ʒ ° [d͡zʷ]
Е е E [aj] [ja]
(Ё ё) E [jo]
Ж ж ž [ʒ]
Жъ жъ [ʐ]
Жъу жъу ẑ ° [ʒʷ]
Жь жь ž ' [ʑ]
З з z [z]
И и o [əj] [jə]
Й й j [j]
К к k [k]
Ку ку k ° [kʷ]
Къ къ q [q]
Къу къу q ° [qʷ]
Кӏ кӏ ẹ̀ʹ [kʼ] [tʃʼ]
Кӏу кӏу ḳ ° [kʷʼ]
Л л alí [l] [ɮ]
Лъ лъ L [ɬ]
Лӏ лӏ L [ɬʼ]
М м m [m]
Н н n [n]
О о ou [aw] [wa]
П п páx [p]
Пӏ пӏ [pʼ]
Пӏу пӏу ṗ ° [pʷʼ]
Р р r [r]
С с s [s]
Т т t [t]
Тӏ тӏ [tʼ]
Тӏу тӏу ṭ ° [tʷʼ]
У у w [əw] [wə]
Ф ф f [f]
Х х x [x]
Хъ хъ χ [χ]
Хъу хъу χ ° [χʷ]
Ц ц c [t͡s]
Цу цу c ° [t͡sʷ]
Цӏ цӏ [t͡sʼ]
Ч ч è̍ [t͡ʃ]
Чӏ чӏ ẹ̀ [t͡ʂʼ]
Чъ чъ é [t͡ʂ]
Ш ш š [ʃ]
Шъ шъ ŝ [ʂ]
Шъу шъу ŝ ° [ʃʷ]
Шӏ шӏ ṣ̂ [ʃʼ]
Шӏу шӏу ṣ̂ ° [ʃʷʼ]
Щ щ š ' [ɕ]
(Ъ ъ) ''
Ы ы ə [ə]
(Ь ь) '
Э э a [a]
(Ю ю) ju [ju]
Я я ja [jaː]
ӏ ʾ [ʔ]
ӏу ʾ ° [ʔʷ]

Nota

  1. ^ John Colarusso, 1. Introdución etnográfica , en Grammar of the Kabardian Language , University of Calgary Press, 1992, p. 2, ISBN 0-919813-99-2 .

Outros proxectos

Ligazóns externas

Control da autoridade GND (DE) 4084732-9 · NDL (EN, JA) 00.576.446